Tìm kiếm: làng nghề truyền thống

Trước sức ép của kinh tế thị trường, nhiều làng nghề truyền thống trên địa bàn tỉnh đang có nguy cơ bị mai một. Tuy vậy, ở các làng nghề như: ươm tơ Cổ Chất, hoa lụa Báo Đáp, những người phụ nữ vẫn bền bỉ bám nghề, đổi mới cách làm, góp phần giữ gìn bản sắc quê hương và phát triển kinh tế địa phương.

Từ những làng nghề lâu đời mang đậm dấu ấn văn hóa vùng đất Cố đô, Ninh Bình đang từng bước xây dựng các mô hình làng nghề kiểu mẫu gắn với du lịch trải nghiệm. Không chỉ tập trung giữ nghề truyền thống, nhiều địa phương bắt đầu quan tâm hơn đến cảnh quan, môi trường, chuyển đổi số và xây dựng thương hiệu để đưa làng nghề trở thành điểm đến trong hành trình khám phá văn hóa, di sản của du khách.

Sự xuất hiện của Không gian nghệ thuật Sông Vân (Sông Vân Art Space) cùng triển lãm điêu khắc của hai nghệ sĩ Lê Thị Hiền và Lương Trịnh không chỉ là một sự kiện mỹ thuật thuần túy. Đó còn là tiếng reo vui của sự sáng tạo, nơi chất liệu đá truyền thống của Ninh Vân được chắp thêm đôi cánh nghệ thuật để vươn tầm quốc tế.

Có thể thấy, làng nghề trong không gian Kinh đô Hoa Lư không chỉ có ý nghĩa về kinh tế mà còn là một phần quan trọng của di sản văn hóa. Việc bảo tồn và phát huy giá trị của các làng nghề này là một yếu tố cốt lõi trong quá trình phát triển công nghiệp văn hóa, du lịch và kinh tế sáng tạo đương đại.

Kinh đô Hoa Lư - Đế đô đầu tiên của nước Đại Việt - một đô thị, cảng thị Trung đại tựa núi, nhìn sông, hướng ra biển Đông của khu vực phía Bắc. Nơi đây không chỉ ghi dấu ấn bởi những công trình kiến trúc đậm hồn dân tộc, mà còn phát tích nhiều nghề thủ công truyền thống được xem như những “mảnh ghép chức năng” trong hệ sinh thái kinh đô, góp phần xây dựng nền kinh tế tự chủ, khẳng định bản sắc văn hóa độc lập của dân tộc. Qua bao thăng trầm, những làng nghề nơi đây vẫn lặng lẽ gìn giữ hồn cốt của kinh đô xưa bằng chính bàn tay và trái tim người thợ, đã và đang trở thành động lực, là nguồn lực quan trọng cho sự phát triển ngành công nghiệp văn hóa, kinh tế sáng tạo.

Để mở đầu cho chuỗi sự kiện du lịch, văn hóa đặc sắc của Tuần Du lịch Ninh Bình 2025, ngày 2/5, Sở Du lịch phối hợp với Công ty Vietmode, Sở Văn hóa và Thể thao, UBND thành phố Hoa Lư và Doanh nghiệp Xuân Trường tổ chức khai mạc Không gian trưng bày làng nghề truyền thống Ninh Bình và Chương trình nghệ thuật thời trang “Di sản dành cho cuộc sống” tại Khu du lịch Tam Cốc-Bích Động.

Ngày 24/4, Bảo tàng tỉnh Ninh Bình khai mạc trưng bày chuyên đề “Những làng nghề truyền thống tiêu biểu của Ninh Bình” và hoạt động trải nghiệm nghề gốm Bồ Bát.

Cùng với quá trình đô thị hóa diễn ra mạnh mẽ, nhiều làng nghề, làng nghề truyền thống trên địa bàn tỉnh cũng dần mai một. Thị trường tiêu thụ gặp khó, thu nhập thấp là nguyên nhân chính khiến số lượng người dân bám nghề ngày một ít đi.

Hiện nay, các tour du lịch cộng đồng kết hợp với trải nghiệm làng nghề truyền thống đang được nhiều khách du lịch ưa chuộng. Tại xã Ninh Hải (thành phố Hoa Lư), làng nghề thêu ren thôn Văn Lâm với hoạt động trải nghiệm thêu ren đã thu hút được nhiều khách quốc tế.

Tỉnh Hà Nam hiện có 65 làng nghề đã được công nhận; trong đó có 58 làng nghề còn duy trì hoạt động sản xuất, gồm 32 làng nghề truyền thống và 26 làng nghề (chiếm tỷ lệ trên 89%). Trong số các làng nghề còn hoạt động, có nhiều làng nghề đang dần mai một, không bảo đảm các tiêu chí của làng nghề theo quy định.

Làng nón ngựa Phú Gia, làng tiện gỗ mỹ nghệ Nhơn Hậu, làng gốm Vân Sơn... là những nơi du khách có thể đến thăm khi du lịch Quy Nhơn, Bình Định.

Học nghề để thay đổi tư duy sản xuất, nâng cao năng suất, chất lượng cho sản phẩm không chỉ giúp các lao động trong làng nghề truyền thống "sống khỏe" được bằng nghề, mà đó còn là cách để bảo tồn, khôi phục, quảng bá tinh hoa văn hóa của làng nghề đến với bạn bè ngoại tỉnh và trên thế giới. Đó là cách mà nhiều địa phương nỗ lực thực hiện trong nhiều năm qua.

Làng nghề truyền thống tại Ninh Bình là những làng nghề có lịch sử lâu đời, được nối tiếp qua nhiều thế hệ và có cùng tổ nghề. Nơi đây hội tụ cả không gian văn hóa gắn với sinh kế của người dân bản địa. Chính vì thế, việc bảo tồn và phát huy các giá trị của làng nghề truyền thống của tỉnh cần có những giải pháp đồng bộ để thúc đẩy sự phát triển bền vững trong bối cảnh mới.

Gần giáp Tết, nhịp lao động tại các làng nghề truyền thống trên địa bàn tỉnh càng thêm khẩn trương, sôi động. Người trồng cây cảnh nhanh tay đánh cây, tỉa, cắt hoa chuẩn bị cho vụ Tết. Thợ mộc, thợ cơ khí, thợ đúc đồng… cố gắng chạy đua với thời gian kịp hoàn thiện những khâu cuối cùng của sản phẩm bàn giao cho khách. Tại các cơ sở làm đồ vàng mã, hoa lụa… nhà nào cũng đầy ắp hàng, ánh điện sáng đến tận đêm khuya. Dưới những bàn tay lành nghề, cần mẫn, hàng trăm mặt hàng đang được nghệ nhân, thợ nghề liên tục cho xuất xưởng, phục vụ nhu cầu cuộc sống, nhân lên vẻ đẹp lao động.

Ngày 8/12, Hiệp hội Du lịch Ninh Bình phối hợp với Văn phòng UNESCO Hà Nội tổ chức hội thảo phát triển và quảng bá sản phẩm du lịch bền vững tại các làng nghề truyền thống tỉnh Ninh Bình.

Gần đến Tết Nguyên đán Tân Sửu 2021, không khí sản xuất, kinh doanh tại nhiều làng nghề trên địa bàn tỉnh càng thêm nhộn nhịp, tấp nập. Nhiều chủ cơ sở sản xuất phải tìm thêm lao động mùa vụ khi lượng hàng hóa bán ra gấp đôi, gấp ba ngày bình thường… Mặc dù bận rộn, vất vả hơn, song ai cũng cảm thấy vui vẻ, yên tâm vì sự thịnh vượng của nghề mà mình đã chọn.